Về dự án

Lời tri ân

Bộ bài Lenormand được biên soạn bởi Huỳnh Ngọc Huyền, được lấy cảm hứng từ Artbook Yêu, Ma, Quỷ, Quái của Locart - Trần Xuân Lộc, đồng thời được chính Trần Xuân Lộc thực hiện phần minh họa và dàn trang, góp phần chuyển tải thế giới hình tượng của tác phẩm sang một hình thức mới.

Chúng tôi xin gửi lời cảm ơn đến các anh chị cố vấn đã dành thời gian, tâm huyết và những góp ý quý báu để đồng hành cùng nhóm tác giả trong quá trình nghiên cứu và hoàn thiện bộ bài Lenormand Yêu, Ma, Quỷ, Quái.

Chúng tôi đặc biệt trân trọng những đóng góp về chuyên môn, những trao đổi và lời cố vấn từ Tiến sĩ Philippe Ngo, Nhà nghiên cứu Phùng Lâm và Hồ Phương Thảo (tác giả Tarot Kiều). Những góc nhìn và góp ý của các anh chị đã góp phần quan trọng trong quá trình định hình, điều chỉnh và hoàn thiện bộ bài.

Xin chân thành cảm ơn vì đã cùng chúng tôi góp phần tạo nên Lenormand Yêu, Ma, Quỷ, Quái.

Lời nói đầu

Chào mừng quý độc giả đến với thế giới của Yêu, Ma, Quỷ, Quái Lenormand - Một sản phẩm giao thoa giữa những góc nhìn bói toán phương Tây và những câu chuyện tâm linh, ma mị rất đỗi quen thuộc trong đời sống người Việt mình.

Có lẽ nhiều độc giả Việt Nam sẽ quen thuộc hơn với hệ thống bài Tarot và ít có cơ hội tiếp cận với Lenormand. Tuy nhiên, Lenormand đã có mặt ở Việt Nam khá lâu. Sau khi phong trào Tarot và Chiêm tinh bùng nổ tại Việt Nam vào khoảng 2010 – 2015, các bạn Tarot Reader có nhiều điều kiện tiếp cận hơn với nhiều bộ môn mới, trong đó có Lenormand. Nhóm tác giả hy vọng rằng, thông qua hệ thống biểu tượng của Yêu, Ma, Quỷ, Quái trong truyện kể dân gian của người Việt, bộ bài sẽ giúp bạn dễ dàng nhận diện được các lá bài và ghi nhớ ý nghĩa của các lá bài dễ dàng hơn.

Đồng thời, chúng tôi mong rằng quyển sách hướng dẫn này có thể trang bị cho bạn tư duy đọc bài Lenormand chính xác, khoa học và tránh được các lỗi sai phổ biến mà các độc giả thường mắc phải khi mới tiếp cận. Tiêu chí lựa chọn nhân vật của chúng tôi cho từng lá bài trong bộ Lenormand Yêu, Ma, Quỷ, Quái là ghép lá bài tương ứng với những nhân vật có cùng biểu tượng hoặc câu chuyện của những nhân vật đó với cổ mẫu của lá bài. Hãy cùng chúng tôi lướt qua sơ lược về Lenormand cũng như đối chiếu ý nghĩa của từng lá bài của bộ Lenormand Yêu, Ma, Quỷ, Quái này qua những phần kế tiếp.

Lời giới thiệu cho bộ Lenormand Yêu, Ma, Quỷ, Quái

Lenormand là một dòng bài được phát triển dựa trên danh tiếng của Madame Lenormand. Trong đó, nổi bật với hai đại diện là Petit Lenormand với 36 lá và Grand Lenormand với 54 lá.

Sẽ như thế nào nếu ngôn ngữ hình ảnh của dòng bài này được diễn tả cùng với những chất liệu dân gian tâm linh Việt Nam?

Trong văn hoá dân gian luôn xuất hiện những hình ảnh quen thuộc lưu giữ kí ức, niềm tin, kinh nghiệm sống truyền qua biết bao thế hệ như cây cối, ngôi nhà, khu vườn, con thuyền. Và trong những cảnh sắc quen thuộc ấy, bộ Lenormand Yêu, Ma, Quỷ, Quái của Huỳnh Ngọc Huyền và Trần Xuân Lộc (dựa trên nội dung nhân vật từ artbook cùng tên “Yêu, Ma, Quỷ, Quái” của Trần Xuân Lộc) đã tìm thấy sự liên hệ để diễn giải ngôn ngữ Petit Lenormand theo phong cách văn hoá dân gian Việt Nam. Như trong bộ Lenormand, quân bài Clover thường diễn tả những sự may mắn, niềm vui thoáng qua, và hình ảnh cỏ bốn lá tượng trưng cho điều này. Thì trong bộ Lenormand Yêu, Ma, Quỷ, Quái, hình ảnh tượng trưng lại chuyển đổi cho nhân vật “Đồng Tử”, là linh hồn những đứa trẻ mà đôi khi còn lưu luyến đi theo giúp đỡ, mang lại may mắn cho những người yêu thương. Hay hình ảnh “Mộc Tinh” trong lá Tree tượng trưng cho sức sống, tuổi thọ đầy khéo léo.

Lenormand vốn nổi tiếng trong việc diễn đạt những vấn đề phức tạp thông qua các hình ảnh đơn giản và nối kết chúng lại với nhau. Như ngôi nhà có thể diễn tả đến gia đình hay nền tảng, người kĩ sĩ thể hiện tin tức, cây cối thể hiện cho sức sống. Và khi được bước vào không gian văn hoá tâm linh, các lá bài lại mở rộng những góc nhìn khác. Như lá ngôi nhà lại được tượng trưng với hình ảnh “Ma Xó” một linh hồn giữ nhà, biết tường tận những ngõ ngách trong căn nhà, và thường xuất hiện trong các câu chuyện dân gian kì bí. Hay lá bài cá giờ đây lại được mang hình dáng của “Ngư Tinh”. Có thể thấy, những biểu tượng cũ đã được làm mới theo phong cách Việt Nam, nhưng vẫn giữ được sự gần gũi truyền thống.

Điểm hay của bộ bài này là sự gần gũi dễ tiếp cận dù bạn là người mới hay đã quen với Lenormand, đều có thể thấy được điểm mới qua nhiều lớp văn hoá, từ biểu tượng cổ điển như nhà, cây, cá, hoa; cho đến các lớp ý nghĩa văn hoá dân gian như Đồng Tử, Mộc Tinh, Ngư Tinh…

Vậy, bạn nên đọc bộ bài này như thế nào?

Cũng như những điều kỳ bí xuất hiện qua những chuyện kể truyền đời, khi bạn sử dụng bộ bài này, hãy kể câu chuyện riêng của bạn. Một câu chuyện được đan dệt từ những lá bài, với vô số hình ảnh gần gũi mà đầy huyền bí của Yêu, Ma, Quỷ, Quái để thấy được những góc thầm kín trong nội tâm con người.

Nhà nghiên cứu Phùng Lâm

Dự án này được đặt ra như một không gian thể nghiệm nhằm khám phá sự giao thoa giữa hai hệ giá trị văn hóa và thẩm mỹ Đông - Tây. Trọng tâm của quá trình thực hiện là việc đưa các chất liệu và tư duy nền tảng của phương Đông đặt cạnh những kỹ thuật, cấu trúc và góc nhìn của phương Tây để quan sát sự tương tác tự nhiên giữa chúng.

Kể từ khi phong trào Chiêm tinh và Tarot bùng nổ mạnh mẽ tại Việt Nam vào giai đoạn 2010 - 2015, độc giả đã dần làm quen với bộ môn Lenormand, nhưng không ít người vẫn mang tư duy phân tích tâm lý phức tạp, đa tầng nghĩa của Tarot để áp đặt lên một hệ thống vốn vô cùng thực tế. Thực chất, Lenormand là một hệ thống hoàn toàn độc lập, truyền tải thông điệp trực diện bằng cách ghép các lá bài theo quy tắc chủ ngữ và vị ngữ, giống hệt như cách chúng ta học viết một câu tiếng Việt hoàn chỉnh. Việc người học luôn cố gắng tìm kiếm các thông điệp chữa lành hay ý nghĩa triết lý sâu xa trong Lenormand thường dẫn đến sự chệch hướng, bởi hệ thống này sinh ra để mô tả chân thực, gãy gọn và thẳng thắn những diễn biến đời thường nhất.

Để khắc phục rào cản này, nhóm tác giả đã khéo léo mượn những nhân vật huyền thoại từ cuốn artbook của Locart - Trần Xuân Lộc để giải quyết trọn vẹn bài toán ghi nhớ biểu tượng cho người mới bắt đầu. Tiêu chí lựa chọn nhân vật được thực hiện vô cùng khắt khe, đảm bảo sự đồng điệu tuyệt đối giữa câu chuyện dân gian của thực thể đó và cổ mẫu của lá bài gốc. Chẳng hạn, sự chuyển dời không gian mạnh mẽ của lá Ship được hiện thực hóa qua hình tượng ác ngư khổng lồ Ông Năm Chèo của vùng Láng Linh, hay nguồn tài chính dồi dào của lá Fish lại được giao phó cho Ngư Tinh cai quản Biển Đông. Nhờ đó, người đọc không cần gượng ép học thuộc lòng, mà tự nhiên dung nạp ý nghĩa qua những giai thoại đã truyền miệng từ đời này sang đời khác.

Các yếu tố bản địa và ngoại lai được sắp xếp để tồn tại song song, tạo ra một cuộc đối thoại trực tiếp về mặt hình thức lẫn nội dung. Thay vì hướng đến một trạng thái cố định, sự kết hợp này chú trọng vào việc ghi nhận quá trình chuyển hóa, nơi các ranh giới quen thuộc được bóc tách và tái cấu trúc.

Quá trình dung hợp này hiện diện như một lăng kính phản chiếu các khả năng có thể xảy ra khi hai luồng tư tưởng gặp gỡ. Nó không đóng vai trò khẳng định tính định hình của bản thể, mà đơn thuần là một hướng tiếp cận mang tính quan sát đối với tiến trình cọ xát và đan xen giữa phương Đông và phương Tây.

Ts. Philippe Ngô
Nhà nghiên cứu văn hoá.